Преродбенскиот живот по животот и симболичната улога на „светите места“

Гробиштата и ритуалите во македонската колективна меморија

  • Мирослав Коуба Универзитет Пардубице

Abstract

Овој труд има за цел да ги анализира емблематичните личности од македонската преродба од гледна точка на историската меморија. Посебно внимание им се посветува во општа перспектива на преродбенските „свети места“ – гробиштата, паметниците, спомениците, во чиишто посредништво значајните преродбеници влегуваат во историската меморија. Трудот во таа смисла издвојува две основни групи преродбенските дејци. Од една страна се појавуваат личности на македонската преродба, чие последното почивалиште е познато, зачувано и така може да делува како материјалниот симбол на колективната меморија. Од друга страна се јавува група на македонските преродбеници, чијшто гроб е непознат. Оваа дихотомија го одразува и обликот на македонскиот идентитет, кој се формирал во поширока или потесна смисла на зборот не само во текот на XIX, но и во првата половина на ХХ век.

References

[1] Assmann, Jan, Кulturno pamćenje: Pismo, sjećanje i politički identitet u ranim visokim kulturama. Zenica: Vrijeme, [1992] 2005. Print.
[2] Андерсон, Бенедикт. Замислени заедници. Скопје: Култура, 1998. Print.
[3] Barthes, Roland. “La morte de l’auteur.” Manteia, V, 1967: 12–18. Print.
[4] Barthes, Roland. “Smrt autora.” Aluze: časopis pro literaturu, filosofii a jiné. Olomouc: Univerzita Palackého, roč. 10, č. 3, 2006: 75–77. Print.
[5] Битовски, Крсте (ed.). Историја на македонскиот народ. Том 3, Македонија во деветнаесеттиот век до Балканските војни (1912–1913). Скопје: Институт за национална историја, 2003. Print.
[6] Вајт, Хајден. Метаисторија, историјска имагинација у Европи деветнаестог вијека. Подгорица: Сид, 2011. Print.
[7] Warburg, Aby Moritz et al. Werke in einem Band. Berlin: Suhrkamp, 2010. Print.
[8] Weithmann, Michael W. Balkán: 2000 let mezi východem a západem. Praha: Vyšehrad, [1995] 1996. Print.
[9] Гелнер, Ернст. Нациите и национализмот. Скопје: Култура, 2001. Print.
[10] Ѓорѓески, Бранко. “Једикуле ја крије тајната за браќата Миладиновци.” Дневник, 30. 11. 2010. Web. .
[11] Ефтоски, Гојко. “Епитафот на Пејчиновиќ ќе се испитува графолошки.” Утрински весник, 01. 09. 2010. Web. .
[12] Илић, Марија. “Велика сеоба срба у колективном памћењу: заједнице памћења и жанрови.” Жива реч. Београд: Балканолошки институт Срске академије наука и уметности, 2011: 215–234. Print.
[13] Калоѓера, Горан. Македонскиот 19 век. Скопје: Македонска реч, [2011] 2014. Print.
[14] Конески, Блаже (ed.). Кирил Пејчиновиќ: Собрани текстови. Скопје: Македонска книга, 1974. Print.
[15] Македонски историски речник. Скопје: Институт за национална историја, 2000. Print.
[16] Маринов, Чавдар. “„Што е тоа македонска преродба?“ Към македонската историографска концепция за национално възраждане.” Мишкова, Диана (ed.). Балканският XIX век. Други прочити. София: Рива, 2006: 128–158. Print.
[17] Миронска-Христовска, Валентина. Македонската преродба. Скопје: Институт за македонска литература, 2007. Print.
[18] Nora, Pierre. “Between Memory and History: Les Lieux de Mémoire.” Representations, Memory and Counter-Memory, No. 26, 1989: 7–24. Print.
[19] Поленаковић, Харалампије. “Стихотворац Кирил Тетоец Пејчиновић.” Јужни преглед, Х, 1936: 321–326. Print.
[20] Поленаковиќ, Харалампие. “Нови податоци за Кирила Пејчиновиќа.” Годишен зборник на Филозофскиот факултет, год. I, 1948: 55–70. Print.
[21] Поленаковиќ, Харалампие. “Епитафот на Кирил Пејчиновиќ.” Македонски јазик, 4/9, 1953: 209–216. Print.
[22] Поленаковиќ, Харалампие. Никулците на новата македонска книжевност. Скопје: Мисла, 1973. Print.
[23] Prijatelj, Ivan. Slovenska kulturnopolitička in slovstvena zgodovina (1848–1895). Ljubljana: Državna založba Slovenije, 1955. Print.
[24] Ристовски, Блаже. “Што е тоа македонска преродба.” Ристовски, Блаже. Македонскиот народ и македонската нација, том I. Скопје: Мисла, 1983: 163–187. Print.
[25] Ристовски, Блаже. “Периодизацијата на македонскиот литературно-културен развиток.” Филолошки студии, 1, 2008, Скопје: Универзитет „Св. Кирил и Методиј“, Институт за македонска литература. Print..
[26] Ристовски, Блаже. Македонскиот преродбенски XIX век: прилози за македонската литературно-културна историја, том I, кн. 1–2. Скопје: Три, 2011. Print.
[27] Рихлик, Јан – Коуба, Мирослав. Историја на Македонија. Скопје: Македонска реч, 2009. Print.
[28] Смит, Антони. Националната идентичност. София: Издателство „Кралица Маб“, [1991] 2000. Print.
[29] Сталев, Георги. Историја на македонската книжевност. I дел. Македонската литература во 19. век. Скопје: Институт за македонска литература, 2001. Print.
[30] Стојановски, Александар – Катарџиев, Иван – Зографски, Данчо. Историја на македонскиот народ. Скопје: Македонска книга, Култура, Наша книга, 1988. Print.
[31] Стојановски, Страшко – Љоровски, Димитар. “Раѓањето на Македонската нација: Етно-лингвистичките и тероторијално-политички основи на македонскиот идентитет.” Годишен зборник – Правен факултет. Штип: Универзитет „Гоце Делчев“ – Штип, 2013/2014: 285–309. Print.
[32] Ќулавкова, Катица. “Истанбул како место на меморија низ примери од македонската култура.” Carmina balcanica, Year III, no. 2 (5), 2010: 19–30. Print.
[33] Umlauf, Václav. Historická paměť a dějiny. 2007. Web. .
[34] Halbwachs, Maurice. The Collective Memory. [s.l.]: Harper & Row Colophon Books, 1980. Print.
[35] Chlebowczyk, Józef. Procesy narodotwórcze we Wschodniej Europie Środkowej w dobie kapitalizmu: (od schyłku XVIII do początków XX w.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975. Print.
[36] Hroch, Miroslav. “Nový nacionalismus ve střední a východní Evropě aneb: můžeme srovnávat stará a nová národní hnutí?” Studia Historica Nitriensia VII, 1999a: 127–136. Print.
[37] Hroch, Miroslav. V národním zájmu. Požadavky a cíle evropských národních hnutí devatenáctého století v komparativní perspektivě. Praha: Nakladatelství Lidové noviny, 1999б. Print.
[38] Hroch, Miroslav. In the National Interest: Demands and Goals of European National Movements of the Nineteenth Century: a Comparative Perspective. Prague: Faculty of Arts, Charles University, 2000. Print.
[39] Hroch, Miroslav. Národy nejsou dílem náhody: příčiny a předpoklady utváření moderních evropských národů. Praha: Sociologické nakladatelství, 2009. Print.
[40] Хрох, Мирослав. Општествени предуслови за националната преродба во Европа: компаративна анализа на општествениот состав на патриотските групи кај помалите европски нации. Скопје: Арс студио, 2014. Print.
[41] Џамбазовски, Климент. Културно-општествените врски на Македонците со Србија во текот на XIX век. Скопје: Институт за национална историја, 1960. Print.
[42] Šubrt, Jiří – Pfeiferová, Štěpánka. “Kolektivní paměť jako předmět historicko-sociologického bádání.” Historická sociologie, 1, 2010: 9–29. Print.
Published
2016-07-13
How to Cite
КОУБА, Мирослав. Преродбенскиот живот по животот и симболичната улога на „светите места“. Култура/Culture, [S.l.], v. 6, n. 13, p. 172-181, july 2016. ISSN 1857-7725. Available at: <http://journals.cultcenter.net/index.php/culture/article/view/255>. Date accessed: 07 may 2021.
Section
Macedonian Articles