Blame it on patriarchy! (Gender as identity in Macedonian culture)
Abstract
The paper deals with the concept of identity, which is defined as something fluid, flexible and variable in various manifestations, numerous positions and different moments, as well as with gender as identity, which is being defined as social construct with multiple and more complex categories of identity in comparison to biological determination.The theoretical considerations are consequently followed by applicative analysis hence, the paper aims at defining gender as an identity within the frames of the Macedonian folk culture. Namely, by using illustration from a number of folk creations, the paper presents the image of the socio-cultural challenges of construction of gender identity, putting emphasis on the most frequent stereotypes and prejudices rooted in the patriarchal milieu. At the same time, the paper points out the cases which evidence some personal struggles against the collective notions such as cross dressing or open-minded approach towards eroticism and sex. Consequently, the paper concludes that the construction of one’s personal gender identity is being significantly influenced by the collective identities, however, sometimes it is being modified and transformed in compliance with the individual perceptions.
The last chapter briefly addresses the contemporary situation in the Macedonian culture on this issue, and research models of departure from the patriarchal milieu. Finally, this image is set within a European context.
References
ÐшталкоÑка Ðна. „Жената неротка и одноÑот на традиционалната ÑелÑка заедница кон неа“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
ÐшталкоÑка Ðна. „Патријархатот е виновен за Ñе“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/EAZ_05/EAZ_2004_PDF/Ashtalkoska_A.na_EAZ_2005_mak..pdf
Браидоти РоÑи. 2002. ÐомадÑки Ñубјекти, Скопје, МакедонÑка книга.
Butler Judith. 1993. Subjects of Sex/Gender/Desire, The Cultural Studies Reader, Second Edition, Edited by Simon During, London and NewYork, Routledge Taylor and Francis Group, pg. 340-353
Велева ÐлекÑандра. 2011. Интеркултурната комуникација изразена во маÑовната култура, Скопје, Дијалог.
Гајери Елена. 2006. „Феминизмот и Gender studies“, Компаративна книжевноÑÑ‚, Њиши, Синополи, Стела, Троки, Пантини, Ðучера, Гулељми, Мол, Ðери, Гајери, Приредил Ðрмандо Њиши, превод од италијанÑки јазик ÐнаÑтаÑија Ѓурчинова и др., Скопје, Друштво за компаративна книжевноÑÑ‚ на Македонија, Магор.
ГеоргиевÑка – Јаковлева Лорета. 2011. „Родовите идентитетни претÑтави во мзкедонÑкиот и албанÑкиот наратив (врз примерот на романите Пиреј од П.Ðœ.ÐндреевÑки и Ервехе од Л.Старова)“, Родови претÑтави во македонÑката и албанÑката култура и Ñоцијален живот, Скопје, ИнÑтитут за македонÑка литература и УÐЕСКО (in print)
Ð“Ñ€Ð¾Ñ Ð•Ð»Ð¸Ð·Ð°Ð±ÐµÑ‚. 2003. Ðедофатни тела – За телеÑниот феминизам, Скопје, МакедонÑка книга.
ГушевÑка Лилјана. 2002. „СтатуÑот на жената македонка во ÑемејÑтвото“, ИÑтражувања од облаÑта на родовите Ñтудии, Зборник, Том 1, Уредник Катерина Колозова, Скопје, Евро-Балкан ПреÑÑ, ÑÑ‚Ñ€. 301-336
De Laurentis Teresa. 1993. „Upping the Anti(sic) in Feminist Theory“, The Cultural Studies Reader, Second Edition, Edited by Simon During, London and NewYork, Routledge Taylor and Francis Group, pg.307-319
ДураковÑка-ВеличковÑка Билјана. 2011. Моделите на женÑкоÑÑ‚ во македонÑката драматика (магиÑтерÑки труд), Скопје: Ðрхива на ИнÑтитут за македонÑка литература
Encyclopedia of Social Theory. 2005. Volume I, Editor George Ritzer, University of Maryland, College Park, SAGE Publications.
ИвановÑка Марија. 2007. Водич во феминиÑтичката и родовата терминологија, Скопје, Ðкција ЗдруженÑка.
International Encyclopedia of the Social Sciences, 2-nd Edition, Volume 3, Ethnic conflict – Inequality, Gender, William A. Darity Jr., Editor in chief, Macmillan reference USA, pg.552
ИÑтражувања од облаÑта на родовите Ñтудии. 2002. Зборник, Том 1, Уредник Катерина Колозова, Скопје, Евро-Балкан ПреÑÑ.
КотеÑка ЈаÑна. 2003. МакедонÑко женÑко пиÑмо, Скопје, МакедонÑка книга
Krekovicova Eva. 1994. Preface, Folklore in the identification process of society, Etnologicke studie 1, Bratislava.
МартиноÑка Ðна. 2007. „МакедонÑки еротÑки фолклор“, Голиот на гоÑти – Ðнтологија на македонÑкиот еротÑки фолклор, Избор и предговор: Ðна МартиноÑка, Скопје, МИ-ÐÐ.
МартиноÑка Ðна. 2011. „Правила на игра“, Ðова Македонија, број 22330, 14.07.2011, http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=71411942106&id=13&prilog=0&setIzdanie=22330
МојÑиева-Гушева ЈаÑмина. 2011. Родовиот Ñтереотип во уÑлови на крупни промени, Родови претÑтави во македонÑката и албанÑката култура и Ñоцијален живот, Скопје, ИнÑтитут за македонÑка литература и УÐЕСКО (in print)
Ortner Å eri. 2003. “Žena spram muÅ¡karca kao priroda spram culture?â€, Antropologije žene, Priredile i predgovor napisale Žarana Papić i Lydia Sklevicky, Pogovor za drugo izdanje Zorica Ivanović, Preveo sa engleskog Branko VuÄiÄević, Beograd, str. 146-176
Pavlovski Mishel. 2011. „Is the Macedonian Cinematography Waiting for an Active Woman, or: A Story of Stereotypes – the Female (Passive) and the Male (Active) Principle in the Macedonian Cinematography“, Спектар, Скопје (in print)
ПенушлиÑки Кирил. 2004. МакедонÑки народни балади, Избрани дела, том 5, Скопје, Матица македонÑка.
ПенушлиÑки Кирил. 2004 (2). Ðародна лирика, Избрани дела, том 2, Скопје, Матица македонÑка.
ПенушлиÑки Кирил. 1992. Фолклорни поетÑки мотиви, Скопје.
Саздов Томе. 1989. Жената во македонÑката народна литература, Битола, МиÑирков.
Светиева Ðнета. „ЖенÑки Ñениорат и пратечки појави во традициÑката култура на Македонците“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Светиева Ðнета. „СтатуÑот на жената во традициÑката ÑелÑка заедница и ÑемејÑтво“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Ќулафкова Катица. 2006. „Coitus Metaphysicus ЛирÑката кон-текÑтуализација на жената во оралната традиција“, Херменевтика на идентитети, Куманово, МакедонÑка ризница, ÑÑ‚Ñ€. 127-165
Hall Stuart. 1990. Cultural Identity and Diaspora, Identity, Community, Culture, Difference. Ed. Jonathan Rutherford. London. Преземено од http://www.rlwclarke.net/theory/primarysources/hallculturalidentityanddiaspora.pdf
ЦветановÑка Јелена. Клетва како одмазда – обредно-магиÑки и Ñоцијални аÑпекти, Ðрхив на ИнÑтитутот за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје, Преземено од http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/EAZ_02/Cvetanovska_EAZ_02_mak.pdf
ЦрвенковÑка ИнеÑ. „Жената во Ñемејниот и јавниот живот – по примерот на Ñелото Мелница“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Woodward Kathryn. 1997. Introduction, Identity and Difference, SAGE Publications Ltd.
ÐшталкоÑка Ðна. „Патријархатот е виновен за Ñе“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/EAZ_05/EAZ_2004_PDF/Ashtalkoska_A.na_EAZ_2005_mak..pdf
Браидоти РоÑи. 2002. ÐомадÑки Ñубјекти, Скопје, МакедонÑка книга.
Butler Judith. 1993. Subjects of Sex/Gender/Desire, The Cultural Studies Reader, Second Edition, Edited by Simon During, London and NewYork, Routledge Taylor and Francis Group, pg. 340-353
Велева ÐлекÑандра. 2011. Интеркултурната комуникација изразена во маÑовната култура, Скопје, Дијалог.
Гајери Елена. 2006. „Феминизмот и Gender studies“, Компаративна книжевноÑÑ‚, Њиши, Синополи, Стела, Троки, Пантини, Ðучера, Гулељми, Мол, Ðери, Гајери, Приредил Ðрмандо Њиши, превод од италијанÑки јазик ÐнаÑтаÑија Ѓурчинова и др., Скопје, Друштво за компаративна книжевноÑÑ‚ на Македонија, Магор.
ГеоргиевÑка – Јаковлева Лорета. 2011. „Родовите идентитетни претÑтави во мзкедонÑкиот и албанÑкиот наратив (врз примерот на романите Пиреј од П.Ðœ.ÐндреевÑки и Ервехе од Л.Старова)“, Родови претÑтави во македонÑката и албанÑката култура и Ñоцијален живот, Скопје, ИнÑтитут за македонÑка литература и УÐЕСКО (in print)
Ð“Ñ€Ð¾Ñ Ð•Ð»Ð¸Ð·Ð°Ð±ÐµÑ‚. 2003. Ðедофатни тела – За телеÑниот феминизам, Скопје, МакедонÑка книга.
ГушевÑка Лилјана. 2002. „СтатуÑот на жената македонка во ÑемејÑтвото“, ИÑтражувања од облаÑта на родовите Ñтудии, Зборник, Том 1, Уредник Катерина Колозова, Скопје, Евро-Балкан ПреÑÑ, ÑÑ‚Ñ€. 301-336
De Laurentis Teresa. 1993. „Upping the Anti(sic) in Feminist Theory“, The Cultural Studies Reader, Second Edition, Edited by Simon During, London and NewYork, Routledge Taylor and Francis Group, pg.307-319
ДураковÑка-ВеличковÑка Билјана. 2011. Моделите на женÑкоÑÑ‚ во македонÑката драматика (магиÑтерÑки труд), Скопје: Ðрхива на ИнÑтитут за македонÑка литература
Encyclopedia of Social Theory. 2005. Volume I, Editor George Ritzer, University of Maryland, College Park, SAGE Publications.
ИвановÑка Марија. 2007. Водич во феминиÑтичката и родовата терминологија, Скопје, Ðкција ЗдруженÑка.
International Encyclopedia of the Social Sciences, 2-nd Edition, Volume 3, Ethnic conflict – Inequality, Gender, William A. Darity Jr., Editor in chief, Macmillan reference USA, pg.552
ИÑтражувања од облаÑта на родовите Ñтудии. 2002. Зборник, Том 1, Уредник Катерина Колозова, Скопје, Евро-Балкан ПреÑÑ.
КотеÑка ЈаÑна. 2003. МакедонÑко женÑко пиÑмо, Скопје, МакедонÑка книга
Krekovicova Eva. 1994. Preface, Folklore in the identification process of society, Etnologicke studie 1, Bratislava.
МартиноÑка Ðна. 2007. „МакедонÑки еротÑки фолклор“, Голиот на гоÑти – Ðнтологија на македонÑкиот еротÑки фолклор, Избор и предговор: Ðна МартиноÑка, Скопје, МИ-ÐÐ.
МартиноÑка Ðна. 2011. „Правила на игра“, Ðова Македонија, број 22330, 14.07.2011, http://www.novamakedonija.com.mk/NewsDetal.asp?vest=71411942106&id=13&prilog=0&setIzdanie=22330
МојÑиева-Гушева ЈаÑмина. 2011. Родовиот Ñтереотип во уÑлови на крупни промени, Родови претÑтави во македонÑката и албанÑката култура и Ñоцијален живот, Скопје, ИнÑтитут за македонÑка литература и УÐЕСКО (in print)
Ortner Å eri. 2003. “Žena spram muÅ¡karca kao priroda spram culture?â€, Antropologije žene, Priredile i predgovor napisale Žarana Papić i Lydia Sklevicky, Pogovor za drugo izdanje Zorica Ivanović, Preveo sa engleskog Branko VuÄiÄević, Beograd, str. 146-176
Pavlovski Mishel. 2011. „Is the Macedonian Cinematography Waiting for an Active Woman, or: A Story of Stereotypes – the Female (Passive) and the Male (Active) Principle in the Macedonian Cinematography“, Спектар, Скопје (in print)
ПенушлиÑки Кирил. 2004. МакедонÑки народни балади, Избрани дела, том 5, Скопје, Матица македонÑка.
ПенушлиÑки Кирил. 2004 (2). Ðародна лирика, Избрани дела, том 2, Скопје, Матица македонÑка.
ПенушлиÑки Кирил. 1992. Фолклорни поетÑки мотиви, Скопје.
Саздов Томе. 1989. Жената во македонÑката народна литература, Битола, МиÑирков.
Светиева Ðнета. „ЖенÑки Ñениорат и пратечки појави во традициÑката култура на Македонците“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Светиева Ðнета. „СтатуÑот на жената во традициÑката ÑелÑка заедница и ÑемејÑтво“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Ќулафкова Катица. 2006. „Coitus Metaphysicus ЛирÑката кон-текÑтуализација на жената во оралната традиција“, Херменевтика на идентитети, Куманово, МакедонÑка ризница, ÑÑ‚Ñ€. 127-165
Hall Stuart. 1990. Cultural Identity and Diaspora, Identity, Community, Culture, Difference. Ed. Jonathan Rutherford. London. Преземено од http://www.rlwclarke.net/theory/primarysources/hallculturalidentityanddiaspora.pdf
ЦветановÑка Јелена. Клетва како одмазда – обредно-магиÑки и Ñоцијални аÑпекти, Ðрхив на ИнÑтитутот за фолклор „Марко Цепенков“ – Скопје, Преземено од http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/EAZ_02/Cvetanovska_EAZ_02_mak.pdf
ЦрвенковÑка ИнеÑ. „Жената во Ñемејниот и јавниот живот – по примерот на Ñелото Мелница“, ЕтноÐнтропоЗум, СпиÑание на ИнÑтитутот за етнологија и антропологија, http://www.iea.pmf.ukim.edu.mk/EAZ/izdanija.htm
Woodward Kathryn. 1997. Introduction, Identity and Difference, SAGE Publications Ltd.
How to Cite
MARTINOSKA, Ana.
Blame it on patriarchy! (Gender as identity in Macedonian culture).
Култура/Culture, [S.l.], n. 3, p. 101-119, sep. 2014.
ISSN 1857-7725.
Available at: <http://journals.cultcenter.net/index.php/culture/article/view/104>. Date accessed: 15 mar. 2026.
Section
English Articles
Keywords
identity, gender, Macedonian culture, patriarchy, personal identity, collective (social) identity
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).
Култура/Culture by MI-AN is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
