Културната меморија како колективна категорија во книжевната креативност

  • Лилјана Тодорова Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје, Македонија

Abstract

Предмет на иÑтражување во овој труд е аÑпектот на идентитетÑката база на културната меморија што Ñе рефлектира како колективна категорија во книжевното творештво. Ðвторот Ñе реферира главно на два книжевни ÑиÑтеми различни во Ð¾Ð´Ð½Ð¾Ñ Ð½Ð° културните традиции: балканÑките литератури, од една Ñтрана, и африканÑките франкофонÑки литератури, од друга. ОÑнова на проÑледувањето е улогата на културната меморија како еден од инÑтрументите за разликувањето, одноÑно за идентификувањето на овие книжевноÑти. Произлезени од одделни култури во кои е вткаена различна културна меморија, Ñекоја од овие одделни литературни целини, ÑудбинÑки е поврзана по многу оÑнови, географÑки, иÑториÑки, културолошки, вклопувајќи Ñе притоа јазично во “X-фонÑкиâ€-те (“X-phonesâ€) проÑтори, Ñпоред формулата на Ив Шеврел (Yves Chevrel). Културата кореÑпондира на Ñекоја одделна цивилизација и на Ñвој книжевен ÑиÑтем организиран околу одделни концепти на личниот и на колективниот идентитет кои неа ја карактеризираат. Колективната меморија ги Ñодржи овие индивидуални и колективни елементи во форма на категории, наÑледени или архетипÑки, заедно Ñо колективната ÑвеÑÑ‚ што допира до културните традиции и претÑтавува виÑтинÑки уÑтав на една заедница. Феноменот на денешницава наречен „културна глобализација“, кога поÑедува транÑнационални импулÑи што во оÑновата имаат хуман, етички порив кој нуди форми на заедништво и припадноÑÑ‚ на Ñите кон мноштвото народи во Ñветот, не буди негативни конотации зашто Ñе Ñоочува Ñо опција за реÑпектирање на културните идентитети. Токму таа димензија на културната глобализација што е показ за фундаменталното единÑтво на човечката култура, може да биде шанÑа за долговечноÑÑ‚ на културната различноÑÑ‚. Врз оÑнова на парадигматични примери што произлегуваат од овој плуралитет на литератури од народи и цивилизации различни во Ð¾Ð´Ð½Ð¾Ñ Ð½Ð° колективното паметење и имагинација, во трудот Ñе покажува дека поимот културна меморија има капитална улога во литературниот акт, улога на фундаментален фактор како колективна категорија во книжевната креативноÑÑ‚.

References

[1]. А.Т. (Арсовски, 1954 – Томе Арсовски, „Црнечкиот ансамбл „Кеита Фодеба“ во Скопје“, Разгледи, бр. 22,1954, од 24 окт. 1954, стр. 10.

[2]. Chevrel, Yves (1989) Littérature copmarée, Presses universitaires de France, Paris

[3]. Genette, Gérard (1979) L’Introduction à l’architexte, Paris, 1979; Les Polimpsestes, Paris

[4]. Guillen, Gérard (1985) Entro lo uno y lo diverso, Introduccion à la literaturа comparada

[5]. Djurisin, Dionyz (1980) “La conception comparative de l’histoire littéraire” in Actes du VIIIe Congrès de l’AILC, Budapest, 1976, Kunst und Wissen Erich Bieber, Stuttgart, 1980.

[6]. Доровски, Иван (1996) „Меѓулитературните центризми во балканските литератури“ во Странските влијанијa вомакедонската литература и кутура во 50-те и 60-те години,Компаративно проучување на македонската литература и уметност во XX век, Том 2,МАНУ, Скопје

[7]. Лужина, Јелена (2007) Македонски театар : балкански контекст, Скопје, Факултет за драмски уметности

[8]. Mar, Daouda (2004) “Des comptes-rendus de mission français à la littérature sénégalaise” in Transgressing cultural and ethnic, borders, boundaries, limits and traditions, Vol.3, Proceedings of the XVI-th Congress of the International Comparative Literature Association, Transitions and Transgressions in an Age of Multiculturalism, University of South Africa, Pretoria, 13-19 August 2000, Ampie Coetzee, General editor Ina Gräbe, Pretoria

[9]. Niane, Djibril Tamsir (1960) Sounjata ou l’épopée mandingue, Présence affricaine, Paris

[10]. Петковска, Нада (2008) „Македонското современо драмско творештво и идентитетот“ во : Предавања на XI Меѓународен семинар за македонски јазик, литература и култура, Охрид 13- 30.08. 2007, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ Скопје

[11]. Петковска, Нада (2007) „Македонскиот театар во рамките на балканските театри, во Македонски театар : балкански контекст, Скопје, Факултет за драмски уметности, Скопје

[12]. Soyinka, Wole, (12 décembre 1986.) Horoya, Conakry, Guinée

[13]. Senghor, Léopold-Sédar (1984) Poèmes. Lettre à trois poètes de l’Hexagone, Paris, Seuil, 1984.
Култура/Culture No 4 (2014)
How to Cite
Тодорова, Лилјана. Културната меморија како колективна категорија во книжевната креативноÑÑ‚. Култура/Culture, [S.l.], n. 4, p. 173-184, nov. 2014. ISSN 1857-7725. Available at: <https://journals.cultcenter.net/index.php/culture/article/view/88>. Date accessed: 23 mar. 2026.
Citation Formats
Issue
No 4 (2013): Култура / Culture
Section
Macedonian Articles

Keywords

меморија, литература, идентитет, Африка, Балкан
Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Authors who publish with this journal agree to the following terms:

  • Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
  • Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
  • Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).

 

Creative Commons License
Култура/Culture by MI-AN is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.